Farmacja • Dodane 03.06.2020
Nie ulega bowiem wątpliwości, że w czasie pandemii pracownicy aptek to osoby szczególnie narażone na kontakt z osobami zarażonymi. Warto jednak pamiętać, że bezpieczeństwo pracowników aptek w czasie pandemii to nie tylko zmartwienie osób „na etacie”, ale przede wszystkim jeden z istotnych obowiązków pracodawców, właścicieli aptek.
Zgodnie z Kodeksem pracy jednym z obowiązków pracodawcy jest dbanie o stan bezpieczeństwa i higieny pracy w miejscu pracy. Pracodawca ma obowiązki w tym zakresie niezależnie od tego, czy jest osobą fizyczną czy spółką prawa handlowego. Znajdują one zastosowanie zarówno do osób świadczących pracę w ramach stosunku pracy, jak i na podstawie umów cywilnoprawnych. Ponadto należy ich przestrzegać bez względu na to, czy pracodawca jest właścicielem użytkowanych pomieszczeń, przy czym koszty działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy w żaden sposób nie powinny obciążać pracowników.
Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników poprzez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, przy czym owo „odpowiednie" wykorzystanie oznacza wprowadzanie rozwiązań, które w konkretnych okolicznościach są racjonalne i adekwatne do potrzeb (nie muszą być to najnowsze osiągnięcia naukowe). Przepisy prawa zawierają szereg szczegółowych wytycznych kierowanych do pracodawców w zakresie BHP, którzy muszą reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy. Każdorazowo, ocena należytego wypełniania przez pracodawcę tych obowiązków będzie wymagać przeanalizowania, czy z punktu widzenia struktury i wielkości przedsiębiorstwa wprowadzone rozwiązania są adekwatne do skali zagrożeń dla życia i zdrowia w miejscu pracy. Nie powinno zatem ulegać wątpliwości, że w czasie pandemii wymogi w zakresie BHP związane z pracą w aptekach są szczególnie podwyższone. W zależności od przypadku zapewnienie klientom i pracownikom apteki jedynie jednorazowych rękawiczek lub środków do dezynfekcji rąk może nie być wystarczające z uwagi na specyfikę takiego miejsca pracy.
W przypadku gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego, przy czym pracownik nie powinien ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji z powodu powstrzymania się od pracy. Warto jednak wspomnieć, iż z uprawnienia do powstrzymania się od pracy nie mogą korzystać pracownicy, których obowiązkiem jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia. Przykładowo, zgodnie z orzecznictwem sądowym personel medyczny, z uwagi na specyfikę zawodu i profil ryzyka, nie korzysta z uprawnienia do powstrzymania się od wykonywania pracy niebezpiecznej. Brakuje jednak – zarówno w przepisach prawa, jak i w orzecznictwie – podobnego wskazania w odniesieniu do pracowników aptek. Nie ma zatem pewności, czy szczególna charakterystyka zawodu farmaceuty uzasadnia podobne odstępstwo od tej reguły. Decydując się zatem na powstrzymanie się od wykonywania pracy, farmaceuci powinni uwzględnić nie tylko tę okoliczność, lecz także mieć na względzie obowiązki wynikające z Kodeksu etyki. Na koniec warto wspomnieć, że przestrzeganie przepisów i zasad BHP należy również do podstawowych obowiązków pracownika; a szczególne okoliczności towarzyszące pandemii również kształtują treść tego obowiązku.
Naruszenie przez pracodawcę obowiązków w zakresie BHP rodzi jego odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania względem pracowników oraz innych osób uprawnionych do korzystania z bezpiecznych warunków pracy. Jeżeli z uwagi na zaniedbania w zakresie BHP doszło do rozstroju zdrowia pracownika, będzie on uprawniony, pod pewnym warunkami, do dochodzenia odszkodowania a także zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Ponadto w przypadku zaniedbań powstaje również odpowiedzialność administracyjna i karna pracodawcy przed organami państwa.
Piśmiennictwo
Przeczytaj także
