Zmiany w zasadach wystawiania recept wprowadzone od 1 kwietnia 2020 r.

Recepty farmaceutyczne

W związku z rozprzestrzenianiem się pandemii, w celu usprawnienia funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej w przypadku zagrożenia zdrowia pacjenta farmaceuta posiadający prawo wykonywania zawodu może wystawić receptę farmaceutyczną (dla porównania – dotychczas farmaceutom przysługiwało prawo do wystawienia recepty jedynie w nagłych przypadkach zagrożenia zdrowia pacjenta). Na podstawie recepty farmaceutycznej możliwe jest wydanie każdego produktu leczniczego o kategorii Rp, z wyjątkiem środków odurzających i substancji psychotropowych. Uniemożliwiono jednak wydanie na podstawie takiej recepty leku o kategorii dostępności Rpz. Recepta farmaceutyczna realizowana jest z odpłatnością 100% (z wyjątkiem recept pro auctore oraz pro familiae, o czym mowa poniżej).

Recepty farmaceutyczne są wystawiane co do zasady w wersji elektronicznej, za pomocą systemu aptecznego z wykorzystaniem kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub certyfikatu ZUS. Instrukcja generowania certyfikatu ZUS do podpisywania e-recepty farmaceutycznej została udostępniona przez Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia, natomiast firma Kamsoft S.A. (podmiot dostarczający specjalne oprogramowanie dedykowane sektorowi medycyny i farmacji) udostępniła instrukcję wystawiania recept w systemie aptecznym. 

Farmaceuta będzie mógł wydać jednorazowo lek na maksymalnie 120 dni okresu stosowania na podstawie określonego na recepcie sposobu dawkowania. Natomiast w przypadku wystawienia recepty w wersji elektronicznej farmaceuta może wydać lek w ilości wystarczającej na 180 dni kuracji.

Przepisy wykonawcze

W związku z powyższą zmianą uchwalone zostały już pewne przepisy wykonawcze. Obejmują one zmianę zarządzenia w sprawie trybu i sposobu postępowania dotyczącego nadawania osobom uprawnionym unikalnych numerów identyfikujących recepty, mającą na celu odzwierciedlenie nadania nowej grupie zawodowej, jaką są farmaceuci posiadający prawo wykonywania zawodu, uprawnienia do wystawiania recept refundowanych, a także zmianę zarządzenia w sprawie korzystania z portalu Narodowego Funduszu Zdrowia, która umożliwiła uzyskanie przez farmaceutów dostępu do portalu Narodowego Funduszu Zdrowia w celu pobierania unikalnych numerów identyfikujących recepty. Dokonano również zmian w regulaminie korzystania z portalu Narodowego Funduszu Zdrowia przez pracowników medycznych oraz we wniosku o dostęp do wspomnianego portalu. 

Recepty pro auctore i pro familiae

Kolejną istotną zmianą jest możliwość wystawienia przez farmaceutę posiadającego prawo wykonywania zawodu tzw. recepty pro familie, czyli recepty dla małżonka, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu, krewnych lub powinowatych w linii prostej, a w linii bocznej do stopnia pokrewieństwa między dziećmi rodzeństwa osoby wystawiającej receptę oraz tzw. recepty pro auctore, czyli recepty dla siebie. Recepta wystawiona przez farmaceutę pro auctore lub pro familiae może być wystawiona z uwzględnieniem prawa pacjenta do świadczenia refundowanego, tj. ze zniżką przysługującą w danym wskazaniu refundacyjnym, jeżeli przysługuje ona osobie, dla której recepta jest wystawiana.

Prowadzenie wykazu recept

Nowe uprawnienia przyznane farmaceutom wiążą się z wprowadzeniem obowiązku prowadzenia przez farmaceutę wykazu wystawionych recept, zawierającego: numer kolejny wpisu, datę wystawienia recepty, numer PESEL pacjenta, rozpoznanie choroby, problemu zdrowotnego lub urazu, nazwę produktu leczniczego, postać, dawkę oraz ilość, w jakiej produkt leczniczy ma być wydany, a także sposób jego dawkowania. 

Wycofanie odpisów recept w postaci papierowej

statnią wprowadzoną z dniem 1 kwietnia zmianą jest zlikwidowanie możliwości wystawiania przez farmaceutów odpisów recept wystawianych w postaci papierowej. Odpis recepty umożliwiał dotychczas pacjentowi wykupienie w późniejszym czasie części leków z recepty papierowej, która była uprzednio zrealizowana w aptece. Zmiana ta jest konsekwencją wprowadzenia od 8 stycznia 2020 r. obowiązku wystawiania recept elektronicznych, które umożliwiają pacjentowi wykupienie części leków w późniejszym czasie, bez konieczności wystawiania odpisu recepty przez farmaceutę. Warto podkreślić, że zrezygnowanie z możliwości wystawiania odpisów recept papierowych nie spowoduje nieważności odpisów, które zostały wystawione przed 1 kwietnia.

Piśmiennictwo

1. Art. 5 ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19.
2. Kamsoft S.A. Dokumentacja KS-AOW – e-recepta farmaceutyczna.
3. Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia – Generowanie certyfikatu ZUS do podpisywania e-recepty farmaceutycznej – instrukcja dla farmaceuty.